วิธีตั้งราคาขายอาหารให้มีกำไรจริง (สูตรคำนวณ + ราคาบนแอปเดลิเวอรี่)
ตั้งราคาถูกไปคือทำงานฟรี ตั้งแพงไปลูกค้าหาย บทความนี้รวมวิธีตั้งราคาขายอาหารแบบมีหลักการ ตั้งแต่สูตรพื้นฐานจากต้นทุน จนถึงเรื่องที่ร้านยุคนี้หนีไม่พ้น — ราคาบนแอปเดลิเวอรี่ที่โดนหัก GP
ขั้นแรก: ต้องรู้ต้นทุนต่อจานก่อน
ราคาที่ดีเริ่มจากต้นทุนที่แม่น ถ้ายังไม่เคยคิดต้นทุนต่อจานแบบละเอียด (รวม Yield เครื่องปรุง แก๊ส แพ็กเกจจิ้ง) อ่าน วิธีคิดต้นทุนอาหาร ก่อน แล้วค่อยกลับมาตั้งราคา
สูตรตั้งราคาจาก Food Cost เป้าหมาย
ตัวอย่าง: กะเพราหมูสับต้นทุนต่อจาน 22.70 บาท ตั้งเป้า Food Cost 33%
จากนั้นปัดให้เป็นราคาที่ "ขายง่าย" เช่น 65 หรือ 69 บาท — อย่าปัดลงเยอะเพราะเสียดายลูกค้า ทุก 1 บาทที่ปัดลงคือกำไรที่หายทั้งเดือน
ราคาบนแอปเดลิเวอรี่ — ห้ามใช้ราคาหน้าร้าน
แอปเดลิเวอรี่หัก GP ประมาณ 30–35% ของราคาขาย ถ้าขายราคาเดียวกับหน้าร้าน เท่ากับยอมให้กำไรเกือบทั้งหมดหายไป สูตรที่ถูกต้อง:
ตัวอย่าง: อยากได้เงินเข้าร้าน 60 บาทต่อจาน โดน GP 30%
อย่ามองแค่ต้นทุนวัตถุดิบ — ค่าเช่ากับค่าแรงต้องมีที่ยืน
Food Cost 33% ไม่ได้แปลว่ากำไร 67% เพราะยังมีค่าเช่า ค่าแรง ค่าน้ำค่าไฟ รออยู่ โครงสร้างสุขภาพดีของร้านอาหารทั่วไปประมาณนี้:
| รายการ | % ของยอดขาย |
|---|---|
| วัตถุดิบ (Food Cost) | 30–35% |
| ค่าแรง (รวมเงินเดือนตัวเอง) | 20–25% |
| ค่าเช่า | ≤ 10–15% |
| น้ำ ไฟ แก๊ส อื่น ๆ | 5–10% |
| กำไรสุทธิที่ควรเหลือ | 10–20% |
ถ้าค่าเช่าร้านสูงกว่า 15% ของยอดขายที่ทำได้จริง ราคาขายต้องขยับขึ้น หรือยอดขายต้องโตขึ้น — คณิตศาสตร์ไม่มีทางลัด
เทคนิคราคาที่ใช้ได้จริง
- ราคาลงท้าย 5 หรือ 9 — 59, 65, 89 ให้ความรู้สึกถูกกว่า 60, 70, 90 ทั้งที่ต่างกันบาทเดียว
- มีเมนู "เรือธง" กำไรดี — ดันเมนูที่ Food Cost ต่ำแต่ลูกค้ารู้สึกคุ้ม (เมนูไข่ เมนูผัด) ขึ้นป้ายแนะนำ
- ไซซ์ธรรมดา/พิเศษ — ราคาพิเศษบวก 10–15 บาท แต่ต้นทุนที่เพิ่มจริงมักไม่ถึงครึ่งของส่วนต่าง
- ชุดเซ็ต + เครื่องดื่ม — เครื่องดื่ม Food Cost ต่ำมาก (20–25%) การพ่วงเซ็ตช่วยดึงกำไรเฉลี่ยทั้งบิลขึ้น
เมื่อไหร่ควรขึ้นราคา และขึ้นยังไงไม่ให้ลูกค้าหนี
สัญญาณว่าถึงเวลา: Food Cost จริงเกินเป้าเกิน 5 จุดติดต่อกันหลายเดือน หรือวัตถุดิบหลักขึ้นราคาเกิน 10–15% แบบไม่กลับลงมา วิธีขึ้นที่ลูกค้ารับได้:
- ขึ้นทีละน้อย (5–10 บาท) ดีกว่ารอนานแล้วขึ้นทีเดียว 20 บาท
- ขึ้นพร้อม "เหตุผลที่มองเห็น" — ปรับสูตร เพิ่มท็อปปิ้ง เปลี่ยนแพ็กเกจ
- เลี่ยงการลดพอร์ชันเงียบ ๆ — ลูกค้าประจำจับได้เสมอ และความเชื่อใจแพงกว่าส่วนต่างต้นทุน
- ขึ้นเฉพาะเมนูที่ต้นทุนขึ้นจริง ไม่ต้องขึ้นทั้งเล่ม
จะรู้จังหวะพวกนี้ได้ต้องมีข้อมูล — ร้านที่จดรายจ่ายทุกวันจะเห็นทันทีว่าเดือนนี้ค่าวัตถุดิบกินสัดส่วนยอดขายไปกี่เปอร์เซ็นต์ แอป Bunchee สรุปให้อัตโนมัติ พร้อมกราฟราคาวัตถุดิบย้อนหลังต่อหมวด และผู้ช่วย AI ที่ถามได้ว่า "เดือนนี้กำไรเท่าไหร่"
รู้ต้นทุนจริง ถึงจะตั้งราคาได้ถูก
จดรายรับรายจ่ายร้านด้วย Bunchee — ฟรี สแกนใบเสร็จด้วย AI สรุปยอดและต้นทุนอัตโนมัติทุกวัน